امام نموده مستحب . و همچنين است حال در حق امام ، نظر به اين كه از نيت سلام بر مأموم به اين صيغه مستحب و حال آن كه أصل تسليم واجب بوده ، از اين جهت كه توجيه سلام است بر مأمومين مستحب مثل ابتداء به سلام در خارج نماز ، و حال آن كه جزء واجب نماز است ، و همچنين است حال در حق منفرد و غيره نسبت به ملكين ، و اجتماع ضدين محال مستلزم محال است ، پس بايد قصد مذكور بنا بر قول به وجوب تسليم جايز نباشد ، چه جائى كه حكم به استحباب آن شود . جواب از اين اشكال اين است كه آن اشكال بر فرض تسليم متوجه است بنا بر قول به وجوب تسليم و تعين السلام عليكم ، و اما بر قول به وجوب تسليم و ثبوت تخيير بين صيغهء مذكوره و صيغهء السلام علينا اشكال وارد نيست در صورت اتيان به السلام عليكم بعد از آن اتيان به السلام علينا ، نظر به اين كه در اين صورت واجب همان السلام علينا خواهد بود و السلام علينا در اين صورت مستحب ، محذورى در اين وقت نيست ، بلى اشكال در صورت اقتصار به السلام عليكم است ، يا در صورت تقديم آن بر السلام علينا . جواب از اشكال چنين مىگوئيم : صيغهء السلام عليكم در شريعت مطهره در مقام تسليم وارد شده است ، و آن مشتمل بر صيغهء خطاب است ، مشخص است صيغهء خطاب محتاج به مخاطب است ، پس فى الواقع مخاطب به آن بايد متعين بوده باشد ، خواه مصلى عالم به آن بوده باشد يا نه ، و در صورت علم ارادهء آن نمايد حين التلفظ به آن يا خير ، مشخص است عدم ارادهء مخاطب موجب اين نمىشود كه صيغهء خطاب از صيغهء خطاب بودن خارج شود ، يا آن كه آن صيغه في الواقع شامل مخاطب نشود ، به اين معنى كه شمول صيغهء خطاب موقوف باشد بر اراده كردن قارى آن مخاطب را ، قطعا چنين نيست ، مثل آيات حمد و سوره و ساير اذكار و ادعيه موظفه در نماز